Sos Shardana fiant unu de sos Pòpulos de su Mare chi aiant degolliadu s’Egitu e su Mediterràneu orientale in su de trèighi sèculos a.C. Galu oe s’orìgine de custa gente no est segura, finas si ddo’at indìtzios meda meda chi beniant dae sa Sardigna. Indìtzios linguìsticos, bida sa simigiàntzia de su nùmene, iconogràficos e, in sos ùrtimos annos, finas architetònicos.
Difatis un’equipe de archeòlogos israelianos, in su 1992, at atzapadu assimìgios mannos in su situ de El Ahwat cun sos nuraghes.
A coordinare sos istudiosos fiat Adam Zertal, nàschidu in su 1936 e mortu in su 2015.
Zertal, bida s’anomalia de custu fràigu, belle totu derrutu, in su panorama de s’àrea cananea, aiat biagiadu a Sardigna pro pònnere a pare de persone sas duas genias de monumentos.
At contadu de custa iscoberta in Il segreto di Sisera, publicadu in sa versione italiana dae su sòtziu Chenàbura.
Sìsera fiat su cumandante a su servìtziu de sos cananeos mortu a traitoria dae Giaele, mugere de Eber. S’istòria est contada in sa Bìblia, in su Libru de sos Giùighes, in sa parte connota comente Càntigu de Dèbora.
A pàrrere de Zertal Sìsera fiat unu Shardana. Sa presèntzia de sos Pòpulos de su Mare in sa costa chi andat dae su chi oe est Israele finas a sa Sìria, est documentada. A custos pòpulos aparteniant sos Filisteos, chi diant dèpere èssere bènnidos dae Creta, istabilidos in sa pentàpoli a s’ala de Gaza.
El Ahwat, chi semper a pàrrere de Zertal currispondet a s’antiga Haroshet Haggoym, est prus a nord.
S’òpera est comente unu diàriu de biàgiu de Zertal, chi contat finas de sa connoschèntzia e amighèntzia cun su collega sardu Giovanni Ugas. Àteros elementos de interessu sunt sa presèntzia Shardana in Ugarit e su fatu chi diant pòdere èssere lòmpidos a Oriente unu sèculu in antis de s’invasione de sos Pòpulos de su Mare documentada dae sos egìtzios.
(gianni muroni)
Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025/2026. LR 22/2018, art. 22
Leave a comment