Non est ebbia una prenda, ma una testimonia de importu mannu chi arribat dae su tempus coladu e dae logos maigantu atesu. In su bidditzolu nuràgicu de Ruinas, in Àrthana, sos iscavos archeològicos ant bogadu a pitzu unu repertu de balore issientìficu ispantosu: unu “iscarabeu”, est a nàrrere unu carrabusu sacru, de s’Edade de su ferru, chi diat dèpere èssere arribadu dae sa Fenìtzia antiga (su Lìbanu de oe).
Su repertu est istadu agatadu in su giassu a in antis de su putzu sacru. Est fatu in steatite e si bi mirant intzisiones fines in caràtere geroglìficu. Galu prus de importu est sa presèntzia de una carena de prata: cosa chi faghet a pensare chi s’ogetu non fiat petzi unu sigillu aministrativu, ma unu pinnadellu de balore chi si poniat a tzugru comente pendente.
S’iscoberta mustrat chi forsis sunt de torrare a iscrìere sa “geografia de su sacru” e s’istòria de su cummèrtziu in s’Ìsula. Su cunsideru de istare a curtzu a su giassu de “S’Arcu ‘e is Forros” (Biddamanna), e sos assòtzios cun su nuraghe Nurdole (Nùgoro), nos faghent figurare una mapa de tràficos mannos e de gente chi si moviat dae atesu meda.
Prendas che a s’“iscarabeu” si moviant passende in tretos de mare chi ligaiant s’Oriente a sa Sardigna, finas a su coro de s’ìsula pro cussas matessi camineras chi ant a èssere sas àndalas de sa trubera de bestiàmene dae una cussòrgia a s’àtera. A pònnere aficu a sos espertos, «custu iscarabeu nos chistionat de una Sardigna chi teniat tratàntzias mannas cun sos tzircùitos culturales e cumertziales de su Mediterràneu antigu».
Sos traballos de iscavu sunt istados ammaniados gràtzias a paritzos ligàmenes istitutzionales e professionales: sa Diretzione Issientìfica de Enrico Dirminti (Soprintendèntzia de Tàtari e Nùgoro), su Coordinamentu in su campu de s’archeòlogu Demis Murgia e ditta Trowel, sa responsabilidade de su progetu a s’ex Segretariadu regionale de sa Sardigna suta Eleonora Fiorentino. Custa sienda est istada aporrida a su Tzentru de Restauru de Lì Punti (Tàtari) in ue, suta sa ghia de Sofia Bertolini, at a èssere istudiadu pro nde connòschere onni segretu.
Leave a comment