Viktor Orbán no est petzi unu primu ministru; est s’architetu de unu modellu. Dae su 2010, at trasformadu s’Ungheria in su laboratòriu de sa “democratzia illiberale”, unu sistema ue sas urnas abarrant soberanas ma su campu de giogu est filadu: mèdia controllados, magistradura su matessi e unu clientelismu chi est tzimentu pro su poderiu de Fidesz. A pustis de 16 annos, s’esperièntzia Orbán est un’ammesturu de natzionalismu identitàriu e de pragmatismu chi at pesadu disafiu contra a Bruxelles dae s’internu. Tocat de cumprèndere cantu est tostu su monolite suo. Domìniga si votat e sa novidade de custa cramada eletorale de su 12 de abrile no est sa manca ma s’artziada repentina de Péter Magyar. Ex insider de su sistema, Magyar ha segadu su “chircu màgicu” giughende·si in fatu segretos e una retòrica chi corfet a Fidesz in su matessi terrinu suo: su conservatorismu patriòticu. Su partidu suo, Tisza, est pighende cunsensos dae sa dereta e dae su tzentru, promitende de isblocare sos milliardos de fundos UE cungelados e de decrarare gherra a sa corrutzione endèmica chi at arrichidu s’oligarchia serente a su premier. In fundu abarrant sa Coalitzione democràtica (DK), chi est leende podda cun unu messàgiu chi non resessit a colare, e sa dereta estrema de Mi Hazánk, chi podet fàghere sa diferèntzia. Ma sa partida non pertocat Budapest ebbia. Pro s’Europa, su votu ungheresu est unu referendum chi pertocat sa resèssida geopolìtica sua. Una derrota eventuale de Orbán nde siat bogare su printzipale intregadore de vetos in contu de Ucraina e de integratzione NATO, isulende sas derivas filorussas in su continente. Pro Mosca, imbetzes, diat chèrrere nàrrere pèrdere su presìdiu prus pretziosu in su coro de s’otzidente. Su 12 de aprile, duncas, s’Ungheria non sèberat ebbia unu guvernu. Ma carchi cosa de prus.
mauro piredda (foto wikimedia commons)
Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025/2026. LR 22/2018, art. 22
Leave a comment

