de Giuanne Dessanay –
S’annu iscolàsticu 2014-15 at a èssere ammentadu comente s’annu sena limba. Dae su 2009 no acuntesseiat, dae cando, in su primu pranu triennale 2008-2010, fiat istadu imbentandu ‘su sardu veicolare in oràriu curricolare’. Custu mangianu in sa manifestatzione contra sa reforma iscolàstica de Renzi calicunu si nd’at a èssere ammentadu? No isco, ma custu fatu ca non b’at sardu curricolare prus in sas iscolas est unu disacatu mannu.
Ma ite est? Est s’ùnica manera realìstica de pòdere fàghere su sardu in iscola: sa Regione ponet a disponimentu una summa e sas iscolas, liberamente, aderint e faghent carchi ora de sardu in s’oràriu ufitziale de a mangianu. Est pagu? Est nudda? Est deludente? Est s’ùnica possibilidade chi oferit sa lege 482 in su regime italianu. Si nono nudda.
E difatis sos friulanos in su 2007 aiant tentadu, cun una lege, de programare duas oras a sa chida de sardu. Ma sa Corte Costitutzionale aiat botzadu totu. Non si podet, at naradu, sa cumpetèntzia est de s’istadu. E tando est naschida s’idea de sa lege 3 de su 2009, pensada a tempos de Soru e fata in s’era Cappellacci. Una manera de indurriare sas leges pro fàghere su sardu su matessi. Realpolitik aprontada a sa polìtica linguìstica.
E a bellu a bellu at funtzionadu. In sos annos sa Regione at finantziadu semper de prus custos progetos finas a 450 mìgia èuros in su 2014. Su sardu s’est fatu in unas 200 iscolas pro 3 meses duas bortas a sa chida semper in forma de crèschida pertzentuale e proportzionale pro fàghere abituare sas iscolas (in ue b’at meda contràrios e resistèntzia) a sa novidade.
Posca est cròmpida sa Giunta Pigliaru de sos acadèmicos anti limba sarda. Su dinare pro su sardu in iscola nche l’ant bogadu deretu narende però chi depiant punnare totu a subra de su sardu in iscola. Bois cumpresu l’agis? Gasi l’ant cumpresu sos chi ocannu no ant traballadu, sos pitzinnos chi s’ant pèrdidu custa possibilidade e sas iscolas chi sunt abbarradas sena nudda.
Su bellu est chi in Cussìgiu Regionale, s’assessore a su bilantzu, Raffaele Paci, respondende a su sardista Solinas, aiat giuradu chi si podiat segare ca s’assessora a sa limba Claudia Firino, l’aiat naradu chi podiat segare trancuillamente ca dinare giai bi nd’aiat.
E difatis. Dinare pro ocannu nudda. E non s’est cumpresu chie naraiat fàulas si Firino o Paci.
Como narant chi ant a fàghere una lege manna e ant a pònnere dinare meda. Chissai. Su seguru est chi pro ocannu, pro sa prima borta dae su 2009, sardu in iscola non si nd’at fatu nudda. Mancu su pagu e mossigadu de sa lege 3. Biadu chie bi credet in custos.
Leghe finas
Leave a comment


