Pro tempus meda sos otzèanos ant traballadu comente unu guardianu mudu de su clima, suspende belle una de bator partes de sa CO₂ emìtida pro more de sas atividades umanas e minimende gasi su caentamentu globale. Mancari custa capatzidade istraordinària e naturale, sa fase chi s’est aberende est prena de dudas. Su raportu nou de sa Cummissione otzeanogràfica interguvernativa de s’Unesco, intituladu “Integrated ocean carbon research” e fatu cun su contributu mannu de espertos internatzionales comente Annalisa Bracco de su Tzentru èuro-mediterràneu in contru de cambiamentos climàticos (Cmcc), presentat un’ammonestu craru: s’otzèanu est a su lìmite suo. Sas projetziones atuales narant chi su cambiamentu climàticu est alterende sos mecanismos fìsicos e chìmicos chi règulant sa suspidura de carbòniu. Su caentamentu de sas abbas, sa variatzione de sos bentos e su cambiamentu de sa tzirculatzione otzeànica sunt reduende sa gasi narada “capatzidade tampone” de su mare. In particulare, s’atzidificazione otzeànica non minetzat ebbia sos ecosistemas marinos, ma reduit in manera progressiva s’abilidade chìmica de s’abba de mare de tratènnere àtera anidride carbonica. Sos chircadores bogant a campu una distàntzia crìtica intre sas istimas de sos modellos e sa realtade osservada. A complicare su cuadru ibi pensat sa biologia. Si fintzas a como sa suspidura fiat unu protzessu pro su prus abiòticu, su cambiamentu climàticu est como influentzende sa “pompa biològica”, est a nàrrere s’isieme de sos organismos chi trasferint su carbòniu dae sa superfìtzie a sas profundidades. Fintzas sas zonas costerinas, detzisivas comente filtros intre terra e mare, sunt suta de pressione: sas atividades antròpicas ant giai reduidu de su 25% sa capatzidade de suspidura de estuàrios e mangròvias in sas ùrtimas dècadas. Pro afrontare custos disafios, su raportu Unesco invocat un’atzione globale coordinada chi ìntegret sistemas de osservatzione satellitares e in loco, modellos prus pretzisos e una cooperatzione interdisciplinària chi includat fintzas sas connoschèntzias de sas comunidades locales. Petzi cumprendende a fundu custas dinàmicas amus a pòdere prevìdere sas rispostas ambientales improvisas de un’otzèanu semper prus vulneràbile.
mauro piredda (foto Atlantic Ambience)
Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025/2026. LR 22/2018, art. 22
Leave a comment