In su mentres chi s’Europa cunfirmat sa positzione sua in contu de càrculu ìbridu cun s’inauguratzione de s’Euro-Q-Exa in Mònacu (leghe s’artìculu de su 21 de freàrgiu), sa bùssola de su disafiu tecnològicu globale puntat como conca a Oriente. Est craru, oramai, chi si nch’est intrinende su mitu de sa Silicon Valley comente ùnicu motore de s’innovatzione. Europa e Tzina, duncas, non sunt prus ispetadoras ma protagonistas de una cursa a su cuantum chi ponet in pensamentu sos guru de s’hi tech a isteddos e istrìscias.
Est de pagas dies sa nova chi un’iscuadra de chircadores de sa Peking University at ideadu una rete de comunicatzione cuantìstica capatze de traballare in una distàntzia record de 3mìgia e 700 chilòmetros. No est petzi unu primatu numèricu, ma su brincu de s’impèigu fìsicu prus mannu de sa disciplina: sa pèrdida de signale in sos cavos a fibra òtica. Gràtzias a una generatzione noa de repitidores cuantìsticos e a s’otimizatzione de sa distributzione de sas craes (QKD), sos iscientziados de sa repùblica populare tzinesa sunt resèssidos a mantènnere istàbile su ligàmene intre sas partigheddas in distàntzias intercontinentales sena s’impreu costante de satèllites.
Ghennas abertas a sa gasi narada “Internet Quantistica”, duncas. Cale est sa diferèntzia cun sa rete traditzionale? In teoria, una connessione de custu tipu non diat pòdere èssere violada: sas leges de sa fìsica istabillint difatis chi cale si siat proa de intertzetatzione (che a unu cyber atacu) diat alterare de su totu s’istadu de sos datos, dende deretu s’allerta a su mitente e a su destinatàriu. Pro como custa rete funtzionat petzi in cunditziones de laboratòriu. Si sas cosas protzedent comente diant dèvere, luego s’ant a pòdere isvilupare retes cuantìsticas interurbanas capatzes de servire nùmeros meda prus mannos de utentes (s’esperimentu nd’at interessadu 20).
Gianfranca Orunesu
(Foto de Bruno TheThe)
Leave a comment