Teniat 96 annos unos de sos filòsofos prus importantes de s’Istòria reghente, Jürgen Habermas, chi faghiat parte de sa segunda leva de s’iscola de Francoforte. Pròpiu dae sos mastros de sa leva a dae in antis, Adorno e Horkheimer, si nche fiat formadu e fiat crèschidu. Sas ideas suas ant influentzadu sa sotziologia, sa filosofia de deretu e de sa comunicatzione.
Su pensu suo poniat in su tzentru s’arresonu e s’opinione pùblica: cun cussos ebbia si podet fraigare una democratzia reale. Difatis, segundu a isse, cando sa gente podet faeddare cun libertade, ischende sas informatziones e cun sas capatzidade de argumentare comente si tocat, si podet lòmpere a sèberos cumpartzidos sena impitare sa fortza e s’autoridade de su poderiu. Bisòngiat però de sighire “s’ètica de s’allega” chi at custos fundamentos: nàrrere cosas berdaderas a manera sintzera, sa craresa gasi de pòdere èssere cumpresos e reconnòschere in s’àteru una persone a su matessi livellu.
Custa manera de mòvida comunicativa peleat cun un’àtera manera de si cumportare. Sa mòvida che traste est cando su fàghere tenet una punna chi no est crara e no istat totu canta in s’arresonu. Est sa manera de chie cheret dominare s’àteru, de chie cheret cumandare a subra de sa gente. Si sa prima est sa base de sa democratzia, sa segunda aberit a su revessu suo.
Sa morte sua paret unu sinnale in unu mundu chi non resesset prus a chistionare ca sas retzas sotziales ant partzidu s’opinione pùblica in duos cantos contràrios, chi batallant e tzichìrriant, ma non s’ascurtant; in ue fatziones si mànigant fàulas a fitianu coghinadas dae chi at s’interessu a non fàghere meledare a sas persones, contra a cale si siat “ètica de s’allega”; e cando sa polìtica internatzionale at torra iscobertu sa fortza e sa prepotèntzia comente raportu intre Istados. Unu sinnale, tzertu, ma tocat a nois a li dare una bàlia de ischidada o de requiem pro su pensu democràticu.
Gabriele Tanda
Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025/2026. LR 22/2018, art. 22
Leave a comment