A prus de mesu sèculu dae s’ùrtima missione Apollo de su 1972, un’àteru programma ispatziale est torrende a s’interessare de sa Luna: Artemis, ghiadu dae sa NASA paris cun una collaboratzione internatzionale istòrica, cheret fàghere a manera chi in su satèllite nostru bi potzat istare una presèntzia fissa de s’umanidade. Si su Noighentos est istadu su sèculu de sa conchista, su Duamìgia at a èssere su de sa permanèntzia. Bàtoro astronàutas sun partidos dae Cape Canaveral, in Florida, su note intre s’unu e su duos de abrile, cun su còmpitu de iscumproare comente si cumportat sa naveta Orion: sos americanos Victor Glover, Christina Koch e Reid Wiseman, e su canadesu Jeremy Hansen ant a abbèrrere su caminu pro s’allunàgiu prevìdidu cun sa missione Artemis IV in su 2028.
Su nùmene matessi de su programma, Artemis, benit dae cuddu de sa dea de sa Luna, sorre de Apollo, pro rappresentare una manera noa de bìdere s’essida foras dae s’atmosfera de sa Terra. Pro sa prima borta, amus a bìdere una fèmina e una pessone de colore caminende subra a su pamentu imprugheradu lunare, binchende làcanas chi in su 1969 pariant impossìbiles de atraessare. Custa borta su giassu de arribu est su Polu Sud, unu logu de umbras eternas e de puntas de lughe chi non finint mai, in ue est cuada sa richesa prus manna pro sos colonos benidores: s’astrau de abba.
Sa tecnologia impreada pro dare bida a custu bisu est un’ispantu de ingegneria. Su coro batende est su Space Launch System (SLS), su mìssile prus potente mai fraigadu, capatze de imbiare sa càpsula Orion prus a in antis de s’òrbita terrestre. Ma sa rivolutzione manna est su Gateway, un’istatzione ispatziale in s’òrbita lunare chi s’at a impitare comente a portu de iscalu, laboratòriu e reparu. A custu s’annanghet sa Starship de SpaceX, su lander chi at a permìtere sa falada, marchende una cuncòrdia mai bida prima intro de sas agentzias guvernativas e s’indùstria privada.
Bogare abba dae sos crateres de su Polu Sud non servit ebbia pro sa sidis de sos astronàutas, ma at a permìtere de prodùere ossìgenu e idrògenu, sos cumponentes fundamentales de su carburante pro sos razos. Sa Luna divèntat gasi unu logu de firmada istratègica, unu laboratòriu a gravidade bàscia in ue amus a imparare a vìvere a tesu dae sa Terra. Totu su chi amus a isperimentare cun Artemis – dae sas tutas ispatziales de generatzione noa a sos sistemas de bardiania contra a sas radiatziones – est in veridade un’iscusa issientìfica pro sa missione de Marte. Artemis I at giai mustradu chi sa tecnologia est pronta. Cun Artemis II e III, s’umanidade at a brincare torra sas làcanas de sa connoschèntzia. Su biàgiu nostru a cara a sos isteddos est apenas comintzadu.
Bobore Taras
Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025/2026. LR 22/2018, art. 22
Leave a comment

