Ma is de sa limba totus anarcocomunistas palas a Deus sunt?

de Alessandro Dessì –

Retzimus e publicamus cun s’ispera de agiudare a nde arresonare meda e cun profetu de custos temas

Intra de is fundamentos de sa chistione sarda, custa cosa dda ischimus totus, ddu at cussu linguisticu, naschidu in su matessi momentu in su cale su sardu at perdidu sa dignidade de limba de s’oficialdade e a su cale est sighidu su processu semper prus profundu de diglossia in su cale nos acatamus in su tempus de oe.Su chi nos devimus pedire est si su MLS (acronimu de “movimentu linguisticu sardu”), in is diversas espressiones suas tenet calincuna responsabilidade politica, culturale, strategica e/o de comunicazione chi at contribuidu a custu protzessu o si a s’imbesse non tenet falta peruna e totu andat bene aici coment’est imoe.

Su parrere meu (ma paris cun megus medas ateras personas tenent su matessi sèntidu) est chi diversos problemas, a dolu mannu, nd’ant impèdidu s’ispainamentu eris in sa sotziedade sarda de su ‘e binti seculu e chi pro medas bias sighint in sa matessi carrera oe, lompidos chi semus a is primos annos de su ‘e tres millenniu, inue totu cambiat cun dd’una lestresa chi nos lassat chen’e alenu.Totu cambiat, eja, ma in Sardigna su connotu abarrat, subra’e totu cando si faeddat de cultura e custa cosa non est semper bona ma antzis a s’imbesse e pro medas motivos est sceti una saùrra chi is generatziones noas, creschidas cun is tecnologias digitales e in sa sotziedade globalisada devent àere s’alientu de apaltàre.

Non b’at duda chi sa’e unu de custas faltas siat sa pretensa de sa politica de imponnere su monopoliu suo subra de sa chistione de sa limba. Non so faeddende de sa politica in generale, ca sa politica est un’arte nobile e finas sagrada chi dae is tempos de s’Atene periclea est s’unica manera chi connoschimus pro regulare sa cunbiventzia civile: seo faeddende de areas ispetzificas, gosi meda super-minoritarias e anacronisticas chi paret finas spantu a ndi faeddare che a unu problema de s’atualidade.

Ma unu problema sunt e ddu sunt oe, finas de importu e de importu mannu, si tenimus in contu chi areas aici profundamente acapiadas a s’Otughentos (cussas anarchica, cussa vetero-sotzialista e cussa marxista), mancari bulladas in manera definitiva, chen’e possibilidade de apellu, giai deghinas de annos a oe dae s’istoria, dae su sentidu populare e infinis dae su giuditziu de is eletores, sighint a tribagliare comente chi nudda fessit tessende alleantzias, afortiande relatas e cu sa presentzia ativa issoro cando si discutet in is atobios publicos de temas pertocantes sa defensa de su sardu (e de su catalanu aligheresu etotu).

Nadu custu claru siat: nemos cheret impidere a custas tres o bator personas de agire in sa menera chi preferrint, considerende chi gratzias a Deus bivimus totus in dd’unu sistema democraticu inue sa libertade de pensamentu est garantida innantis de totu a is minoridades politicas (est a narrere primariamente a issos).Su problema berdaderu tando non est cussu ma est un’ateru: est a narrere chi s’interessu pro sa chistione de sa limba espressada dae su MLS in totu is animas suas paret chi tengiat pagu o nudda appeal (pro dda narrere a sa manera inglesa) in is confrontos de is movimentos politicos, de is medias e de su mundu culturale prus de importu (mainstream, pro umpreare un’ateru faeddu in sa limba’e Shakespeare) in s’sula nostra.

Ma si Maometu non andat a cara’e su monte est su’e duas chi andat a cara’e Maometu (custu diciu non m’agradat meda, ca gratzias a Deus so cristianu, ma imoe non resesso a nd’acatare megius). Chergio narrere chi su MLS matessi devet chircare de si liberare dae sa bruvura, dae sa tirinnia e dae sa preitza pro si cunfrontare cun issos (mancari in is primos momentos paret chi tengiat pagu interessu), a manera chi siant istrisinados in is s’arregionos subra de s’importantzia de su multilinguismu e de is profetos istraordinarios (chi is isentziados nos comunicant una die eja e s’atera eja etotu) chi s’umpreu de duas o prus limbas produit.

Pro ddos faghere comprendere chi s’ispainamentu de sa limba propria de sa Sardigna a totu is livellos de sa sotziedade, cumentzende dae cuddu publicu, est mannariamente istrategicu in is relatas cun is istitutziones civiles de s’Istadu e de s’Unione, ca nos donat una visibilidade, una dignidade e unu podere relatzionale chi nos acostat a is natziones minoritarias prus connotas de s’Europa che sa Catalugna e s’Iscotzia, ponende.nos atesu meda dae su consideru de ultima de is regiones de s’Italia’e giossu chi s’isula tenet oe pro is politicos, is medias e sa cultura peninsulare e chi custos nos imponent, nos faghinde bidere nois etotu cun is lentes issoro deformadas.Ddu amus a resessere in cust’impresa? S’isperantzia mea custa est e est chen’e dudas sa megius ura chi nos podimus faghere pro s’annu imbeniente.

Bona die de Pasca’e Nadale e unu megius annu nou tando, a totus nois europeos de su Mediterraneu occidentale.