Publicamus sa relata de Andria Pili in sa cunferèntzia de sa limba sarda aparitzada dae su CSU in Casteddu s’8 de nadale. Pro fàghere ònnia resonu polìticu, est pretzisu a castiare is interessos chi unu est difendende. Tando, ite depimus narrere de custa Giunta? Pro more de unu decretu de s’assessore Firino ant datu 18 milliones de euro a 252 iscolas privadas pro sa pitzinnia- de custas, tres su chimbe sunt catòlicas e calicuna no tenet mancu su reconnoschimentu de s’Istadu, ma isceti de s’Obiscu; cun is emendamentos aprovados dae su Cussìgiu Regionale, su Ladamini coladu, ant datu 150000 euro a su “Istituto di Scienze Religiose” de Tempiu Ampurias e àteros 150000 euro a su “Pontificio Seminario Regionale Sardo”.
No est una cosa noa, mancari siat una cosa mala! Sa cosa noa est chi dae su 2009 beniant finantziados puru is progetos de limba sarda in is iscolas comente limba veiculare in su imparu curriculare (50000 euro a s’annu, puru pagu a cunfrontu) e como non b’ant prus! Comente mai? Pigliaru est un economista e puru pro custu est istadu seberadu comente presidente. Ite si narat a pitzu de s’economia? Chi est sa iscientzia chi istùdiat s’impreu megiore de is risorsas iscassas. E tando, si su dinare est pagu est unu sèberu polìticu ladinu su àere datu custu dinare a is iscolas privadas e de sa Crèsia! Pro ite su podere polìticu coloniale, unionista, difendet interessos antisardos, de custas elites chi faghent peus sa vida de sa majoria de is sardos ma is votos giai ddos movent!
Elites chi ant seberadu istoricamente sa limba de colonizadore comente limba issoro, comente unu signu de apartenèntzia a sa parte privilegiada, a is interessos de su Istadu contra su pòpulu innorante e inferiore chi faeddat su sardu. S’organizatzione nostra, de sa gioventude indipendentista, at seberadu is interessos de su pòpulu, puru contra is interessos eletorales deretos. A is ùrtimas eletziones de is istudiantes in is cussìgios universitàrios, amus pèrdidu votos pro àere postu in su programma nostru sa proposta de pònnere puntos in prus pro sa connoschèntzia de su sardu in is cuncursos pro is chircàdores. Cussos de is àteros assòtzios andaiant in is domos de is istudiantes a faeddare male de nois, proite aìamus pedidu de iscriere in limba sarda ònnia atu de s’ERSU. Dd’amus fatu proite creemus a beru in custa pelea pro is deretos linguìsticos de is sardos. E no pro resones culturales ebbia, ma pro resones polìticas, sotziales, in prus chi democràticas!
Amus provadu in is peleas nostras intro de is assembleas de is istudiantes, cantu est difìtzile a faghere colare cuntzetos polìticos pro s’indipendèntzia de sa Sardigna in pitzocos chi sunt crèschidos in unu ambiente chi pòmpiat ònnia die, in ònnia logu, s’identidade italiana, su sentidu de apartenèntzia a s’Itàlia, puru ponende sa limba de sa majoria de is sardos a limba privada, a limba de òrdine de duos. Pro custu is propostas chi at fatu SCIDA sunt intro de unu progetu de fràigu de un ambiente in ue sa limba sarda apat sa dignidade de limba ufitziale. Faeddare in sardu ti ponet in sa conca- psicologicamente- s’idea de apartennere a unu logu diferente de cussu italianu. E tando, una borta chi colat- in su sentidu puru- su fatu chi unu no est italianu, chi sa Sardigna est cosa diferente, diat essere meda prus fàtzile a ponnere, a ispainare cuntzetos pràticos puru!
Pro custu amus pedidu s’idoneidade obligatòria pro ònnia istudiante de s’universidade; sa formatzione linguìstica obligatòria pro is dotzentes atuales pro s’imparu veiculare; favorire chie ischit su sardu in is cuncursos pro chircadores; sa publicatzione in sardu in atos universitàrios; su bilinguismu in ònnia signu de s’Ateneu; istabilire unu perchentu de oras de imparu veiculare in sardu in ònnia cursu de istùdios. Fraigare unu ambiente sardu pro s’universidade sarda.
Pensamus a unu rolu de importu a sa limba puru pro is polìticas de traballu pro is giòvanos. In prus de faghere cussèntzia natzionale, s’imparu de sa limba natzionale nostra podet fraigare unu ligàmene intra s’atividade econòmica e is interessos de su territòriu nostru; chena peruna discriminante ètnica ma isceti favorende a chie bivet e traballat in custu logu. In sa ASL de Nùgoro ant seberadu 40 rumenos e italianos imbetzes de 40 laureados sardos in infermieristica in ie! Ma a faeddare in sardu a is passèntzies? Est pretzisu unu òbligu de connoschèntzia mìnima de limba sarda pro is logos pùblicos; dare unu intzentivu a is privados a tales chi impreent su sardu e nde pedant sa connoschèntzia a is traballadores issoro.
Pro totus custas cosas serbit su istandard. Custu tenet una importàntzia polìtica manna meda! Est su chi signat s’àndala intra una limba privada e una limba natzionale, dae sa chistione culturale a sa chistione polìtica. Sa LSC est su chi tenimus oe; est de importu chi siat unu istandard iscritu, non una limba omologante de is moltèplitzes identidades culturales de sa natzione nostra, ma nos depimus liberare de s’idea chi s’italianu depat essere sa limba veiculare intra is sardos. Duncas s’isperu nostru est chi sigat sa carrera inghitzat cun sa LSC, mancari tenende in contu is propostas pro una reforma sua, chi tèngiat contu de totus is crìticas a pitzu de issa, chi non siant fìgias de personalismos e protagonismos de is solipsistas de sa limba e chi non chèrgiant torrare a coa.
Pro totu su chi pertocat sa limba in is iscolas, in sa universidade e su pùblicu, depimus gherrare pro sa soberania in is polìticas de s’istrutzione: sa podestade legislativa, una universidade sarda, unu istatutu nou pro como. Serbit una batalla ladina pro is deretos natzionales de is sardos, chena incurtzadòrgias pro sa cadira, ponende in mente chi isceti cun unu moimentu de liberatzione natzionale forte podimus lompere a una polìtica detzisa a difesa de sa limba nostra.
leadu dae http://scida.altervista.org/scida-sa-cunferentzia-natzionale-de-sa-limba-sarda/
Leave a comment