de Bovore Mele –
S’oto de su mese de Nadale s’est desarrollada sa Cunferèntzia Regionale de sa Limba Sarda in S’Hotel de Arborada Reina Margaida de Casteddu. Sa limba sarda in sa versione istandard at meda sighidores in s’ìsula e custu addòbiu lu tistimongiat. Sa limba sarda est una ebbia e at un’ùnica manera de l’iscriere chi est sa Limba Sarda Comuna. Oe sa domanda de sa limba est creschende e sos giobanos de s’Universidade chi ant partetzipadu a sa conferentzia sunt unu sinniale craru ca oe sas opiniones chi patronigat sos istudiantes de sos ateneos cherent sa limba sarda.
A afirmare s’istandard de sa limba in Sardigna est una pelea giusta. Su movimentu linguìsticu oe at otènnidu cosas de profetu. Sa classe dirigente polìtica sarda cuncàmbiat su podere in Sardigna isegolendesi, dae sa dreta a s’ischerra, e a revessu, e semper prus cun una prochentaghe bassa de eletores. Custu est un elementu chi giughet sa polìtica cando amministrat a si faghere ifruire dae opiniones limitadas, dae custu o dae cuddu, ca sunt semper votos chi serbint. De pustis de aere fabbricadu pro tempus unu percursu custa fia pariat ca sos chi fiant contra a sa Limba Sarda Comuna bi esserent revèntidos fina mentas a aere sa mègius agatende-si in su programma de sa Junta noa in ue pro sa LSC non bi aiat unu sustènnidu craru ma antzis in sa pagu craresa si podiat fabbricare propriu su revessu. Ma est propriu cando unu tzapat sa fera a sa coa chi custa si bortat e mosset.
Su Coordinamentu pro su Sardu Ufitziale at giogadu sas cartas suas e l’as a giogadas bene lompende a su prou de aere una cunditzione polìtica noa chi non permitet chi s’istandard potzat essere tòddidu oe. Chite est su CSU? Sa domanda cheret ponnida ca sa limba sarda no l’impreant prus petzi sos adetos de su pastoriu o de sa massaria ma cun custos b’at àtera gente chi perteneschent a totu sas categorias. Su sardu est in antis de totu una limba de unu pòpulu e de una natzione e est un’aina chi permitet a custu pòpulu de s’afortire. Chie faeddat su sardu e l’iscriet benit consideradu dae tzertos, fintzas sardos, comente unu chi perdet tempus e introduit una complicantzia linguìstica e chi pro custu a fias meresset isgrengiu. Est comente chi ischire un’àtera limba siat una complicantzia ca mesturat sos pesamentos ghetende-los a pare. No b’at nudda de prus ignorante e ridìculu. Est comente a sustennere ca essere poliglota est una forma de istoroddu.
S’addòbiu de Casteddu marcat craramente ca su CSU at bintu una batalla cussa de lassare in pee sa Limba Sarda Comuna fintzas in custa legisladura regionale.
Sa gherra però est longa. E in s’intiri un’àtera batalla est binta est a narrere ca Sa Corte de sa Cassatzione aiat decraradu in maju de 2012 ca su sardu fiat unu dialetu e non si podiat impreare in sos rebatimentos. In custas dies sa Corte de Cassatzione at decraradu ca “Su tzitadinu italianu perteneschente a una minoria linguìstica reconoschida in donnia atu pùblicu in ue su matessi siat interessadu, siat issu de naturesa amministrativa, giuditziale, penale o tzivile, at su deretu de essere porrogadu o averguadu in sa limba mama e de aere istèrridos in custa limba sos relatos chi li pertocant.”, fintzas “at su deretu de los retzire – narat sa Corte Massama de sos Giughes de s’Istadu Italianu – traduidos in sa limba giai numenada, pena sa nullidade de sos atos de su rebatimentu a issu inghitzados, de pustis de sa domanda currispondente de su matessi, imbiada a s’autoridade incarrigada de sos atos. Su sardu non podet essere cunsideradu unu dialetu ma costituit unu patrimòniu de una minoria linguìstica reconoschida”.
In Aristanis in su rebatimentu contra Doddore Meloni custu aiat pedidu sos atos in sardu e l’aiant naradu ca nono. Issu peraverru at ateterronadu cun s’abogadu suo Cristina Puddu e a fines e a cando sa giustìtzia in Roma l’at dadu resone. Fintzas inoghe su Chertu de Aristanis a tzapadu a sa coa sa fera e custa s’est trochida e at mossidu. S’Addòbiu de Casteddu est unu momentu ma est fintzas unu momentu de importu ca est fatu in Casteddu in ue bi sunt sos nidales de sos inimigos peraferros de sa Limba Sarda Comuna chi s’impreant fia pro fia calicunu, chi in coro suo mancari pessat fintzas ca est faghende su giustu, in realidade assigundat una tàtica e una istrategia esteriore, o nono, chi su sardu l’at chertu semper bussiare ca ischit bene ca unu leone non mosset si nche li bogant sas dentes. E sas tanatzas chi impreant pro giagarare sas dentes a su leone sunt propriu a ischirriare su sardu in argunas variantes. Ma sende giai sutzèdidu àteras fias chie impreat cussas tanatzas si buschet guantes de lamarinu ca a fias sa fera si trochet e mosset.
Leave a comment