Si ses sardu e ses bonu e as presente sa limba tua, depes bìdere Kneecap, ca faeddat de Irlanda, de gaèlicu e de un’àteru muntone de argumentos, ma fintzas de nois, de Sardigna.
Su film s’aberit leende in giru sos istereòtipos: «Cada pellìcula in contu de Belfast incumintzat gasi…», sas immàgines sunt de sos Troubles: bombas, violèntzias e sàmbene, ma a pustis est totu triuladu. Cussu mundu est coladu oramai, e semus faeddende de prus o mancu trint’annos. Èssere irlandesos est una chistione de su oe, no de eris, pertocat sas intragnas, non s’immàgine.
Kneecap est unu film chi contat s’istòria de duos pitzinnos chi fundant, agiudados dae un’òmine, su grupu omònimu chi cantat in gaèlicu irlandesu. Sa pellìcula tenet una regia de primore, ma non de esperièntzia, ca su diretore aiat fatu vìdeos musicales ebbia. Sos atores printzipales sunt sos cantadores etotu, e sunt bravos de a beru, acumpangiados dae nùmenes che a cussu de Michael Fassbender. S’istòria ammistura dificultades de vida, droga e problemas cun sa criminalidade chi benint dae a tesu, ma sena mai prànghere a subra de su passadu. Un’òbera chi faeddat de polìtica e de limba de minoria, de sa pelea pro issa e mescamente de sa gana de batalliare contra a sas ingiustìtzias, ma sena retòrica. Pilisat e emotzionat, ispàssiat e ischidat.
Sa bellesa de Kneecap non pertocat s’istòria ebbia, ma sas chistiones chi est capatze de pesare in sa conca de sos chi la bident. Pro chie traballat pro sa defensa de sa limba sarda de prus puru.
In sa pellìcula s’òmine chi intrat in su grupu, Dj Pròvaì, faghet su mastru de gaèlicu in sas iscolas: una limba intro de unu museu, contivigiada in contos e cantones ligados a su barigadu. Meda de prus de su chi si faghet inoghe pro su sardu, bisòngiat de nàrrere. Però s’arriscu est craru, lu narat Dj Pròvaì etotu, est sa fine de un’animale mortu, estintu, chi però s’annotat dae a tesu e cun curiosidade. Sos cantadores ant sa punna de segare su bidru e de fàghere essire su gaèlicu dae cussu logu e de l’acurtziare a sos prus giòvanos, nende però cosas de oe, cun sos pistighìngios de sas levas noas. Su film non pedit rispetu pro sa limba, non la bestit de poesia, inoghe su gaèlicu est togu e ti pigat sa gana de l’imparare, de èssere irlandesu. Ca sa bellesa andat bene, ma carchi borta bisòngiat de aboghinare sos problemas chi nos càtigant, de nos intèndere unu pòpulu in movitia.
Si sa limba est una chistione polìtica, semus fatende polìtica cun sa limba? Sos chi faeddant su gaèlicu in su Nord de Irlanda, sunt prus pagos de nois in una Regione e un’Istadu prus mannu de sos nostros, ma si moent meda, ant dadu un’impèllida a su guvernu, fintzas a cando non ant fatu intrare su gaèlicu in sas leges e in s’ufitzialidade. Nois sardu-faeddantes semus meda de prus, ma non semus resessende a fàghere su matessi. Nos mancat s’atza issoro: nois amparamus, defensamus, tutelamus; issos atacant, ammanìgiant, faghent grupu, sunt coragiudos. Sa limba pro issos no est una manta caente in ue si cuare, ma una bandera pro ghiare batallas polìticas.
In Kneecap no b’at cartulina peruna, su tempus de sos eroes est agabbadu: cussas sunt fainas pro si bèndere mègius a sos de fora. Sa pellìcula ammustrat chi chie faeddat gaèlicu est intro a unu mundu chi non si podet comporare, chi si podet bìvere e est bellu a bi istare intro, ca est beru, mancari no siat totu cantu bellu. Ca sa bellesa, si no est una domo pesada dae nois etotu, est una manera de nos fàghere atzetare, unu modu pro pedire su permissu de bìvere, Kneecap non pedit permissu perunu: su gaèlicu e sos irlandesos, fintzas brutos e malos, esistint ebbia e non ca b’aiat logu, ma ca cussu est su logu issoro. E nois?
Gabriele Tanda
Leave a comment