Su linguista romanu Alessandro Bausani, professore universitàriu, finas de Istòrias de sas religiones, est istadu unu de sos prus connoschidores mannos, in Itàlia, de s’Islam, de sa limba àraba e de cudda persiana, intre sas àteras meda chi connoschiat e faeddaiat.
Nàschidu in su 1921 e mortu in su 1988, Bausani, tradutore de su Coranu e cunvèrtidu a sa religione Bahá’í, nàschida in Pèrsia in su de deghennoe sèculos, fiat de gasi innamoradu de sas limbas a su puntu de nd’àere imbentadu una: a pitzocheddu aiat creadu unu limbàgiu chi a nùmene dd’aiat postu markuska.
Pròpiu a sas limbas imbentadas aiat dedicadu unu libru, Le lingue inventate, essidu in su 1974, ma cun un’antitzipatzione in tedescu in su 1970. In su 2023 sas editziones Reina de Jancour ant torradu a publicare s’òpera, cun una presentatzione de s’arabista Giuliano Lancioni.
Su testu oferit un excursus subra sos diferentes imbentos linguìsticos. Ddoe sunt sas limbas segretas de sos pòpulos primitivos de s’Otzeània e sa de limba segreta e sacra sos Dogon de Àfrica, intre Mali e Burkina Faso.
Abarrende in campu religiosu Bausani analizat su fenòmenu de sa glossolalia, presente giai in su Vangelu, e duos limbàgios de s’Edade de Mesu cristiana e de cudda islàmica.
A su primu casu apartenet sa lingua ignota de Santa Ildegarda de Bingen, sa mìstica tedesca morta in su 1179, a su segundu su bailalaban, limba cun elementos persianos, turcos e àrabos, ligada a sa mìstica islàmica, currente religiosa chi at espressadu s’hurufismu e su sufismu.
Non mancat una mirada a sas limbas ausiliàrias internatzionales creadas a partire dae su de deghennoe sèculos: su volapük, s’esperanto e su derivadu suo, s’ido, s’interlingue e s’interlingua.
A apassionare Bausani est massimamente sa visione de limba imbentada comente giogu, chi permitit de iscontzare e torrare a atacare partes de una limba comente sos pipios giogant cun sas costrutziones.
No est de badas chi finas sos istados chi prus interessaiant a Bausani fiant pròpiu cuddos imbentados ex novo, che a s’Unione Soviètica, su Pàkistan e Israele.
(gianni muroni)
Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025/2026. LR 22/2018, art. 22
Leave a comment