Custa est sa chida pro s’immunizatzione, unu momentu de adòbios e de cunfrontu de datos in contu de prevenida de sas maladias. S’Ufìtziu regionale pro s’Europa de s’OMS, sa Cummissione europea e s’ufìtziu regionale Europa e Àsia de s’UNICEF ant espressadu su pidinu issoro pro sos nùmeros de sas criaduras vatzinadas chi sunt menguende. Difatis sunt torrende su russete chi s’annu coladu est lòmpidu a 127 mìgia casos e sa pertosse cun 298 mìgia, sas cantidades prus mannas dae bintisete annos, cun dannos e mortes mescamente intre sos pitzinnos prus dìligos. De s’Europa intrea, s’Itàlia est in sas positziones peus.
Sas organizatziones ammentant chi dae su 2002 in s’Europa non bi sunt prus casos de poliomielite, chi sos malàidos de rosolia sunt menguados de su 99%, sos de difterite de su 90% e sos de parotite de su 95%. E custos resurtos ispantosos, chi nos sunt fatende ismentigare de patologias malas, benint dae s’impreu dae belle totu cantos de sos vatzinos. Como si su nùmeru de sos immunizados sighit a falare est dàbile chi sos casos potzant crèschere e fàghere torrare custos morbos.
A su revessu, bi sunt àteras maladias chi sunt fatende vìtimas maicantas, comente s’HPV, chi est sa raighina de su 95% de sos cancros a su tzugru de s’ùteru. Pro si amparare dae custu virus, esistit unu vatzinu chi funtzionat bene e chi in carchi Paisu coberit su 90% de sa populatzione, comente in Portogallu e Islanda. Inoghe l’ant fatu petzi su 50% de sas adolescentes e su 45% de sos giòvanos. Est unu problema ca, pro neghe de custa infetzione, morint prus o mancu tres mìgias persones cada annu (datos AOGOI). Noemìgia nde morint pro sa purmonite pneumocòcica, e fintzas pro custa b’at unu vatzinu chi funtzionat bene. In paris sunt dòighi mìgia persones pèrdidas in un’annu ebbia, dòighimìgias interros chi si podiant istransire, dòighimìgias corrutos chi si podiant non prànghere.
Gabriele Tanda
Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025/2026. LR 22/2018, art. 22
Leave a comment