Su 19 de maju de su 1478 moriat, in sa batàllia de Macumere, s’ùrtima isperàntzia de indipendèntzia de sos sardos contra a s’Aragona. Intre sos sordados chi aiant gherradu a sos òrdines de Lenardu Alagòn ddoe fiat Nicola Montonaro.
Custu personàgiu istòricu est su protagonista de su s’ùrtimu romanzu de Vindice Lecis: Arbarée. Le avventure del capitano Montonaro, publicadu dae Condaghes.
Nàschidu in Tàtari, de ratza catalana, su sambenadu suo fiat Montanyans. Lecis nde immàginat sos ùrtimos annos de vida e de gherra cun sos ogros de s’iscrivanu de Aristanis Salvatore Gusay, personàgiu, custu, de fantasia, chi nde contat sa impresas comente cronista e comente amigu.
Cun custa treta literària s’autore faeddat de cuddu tempus de rebellia natzionale contra a sos istràngios, prenu de eroismu, traitorias e tragèdias, che a totu sas gherras.
Su teatru de custu contu, chi aiat bidu a un’ala Alagòn e a s’àtera su vitzerè Carroz, est massimamente su Campidanu, de Aristanis e de Seddori, finas a Casteddu, e in fines Tàtari.
A arrichire sa narratzione ddo’est sa presèntzia de su corsàriu proventzale Charles Alleman, cavalieri de s’Òrdine de Santu Giuanne. Sas aventuras de Montonaro dae terra duncas sighint in mare, finas a arribare a s’ìsula de Rodi e a s’assèdiu otomanu de su 1480.
Figura eròica de rebelle, Montanyans permitit a Lecis de sighire s’esploratzione de s’istòria de Sardigna a livellu romanzescu cumintzada cun sa trilogia giudicale Buiakeosos: le guardie del giudice, Il condaghe segreto, e Judikes e sighida cun Rapidum, Le pietre di Nur, Hospiton, Ospitone. Dux barbariae, La conquista, L’Alternos e La rivolta.
Sas aventuras de Montonaro duncas, a prus de ispidientare su letore, ddi regalant notziones istòricas cumpletadas e integradas dae un’apenditze cun una cronologia essentziale, un’elencu de sos personàgios e mapas de sa Sardigna de su tempus.
(gianni muroni)
Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025/2026. LR 22/2018, art. 22
Leave a comment