Non fiat Murenu in “Tancas serradas”

Non fiat Murenu in “Tancas serradas”

Su duos de martzu de ocannu aiat àpidu lòmpidu 223 annos uno de sos poetes prus famados de Sardigna, s’Omero de su Màrghine, Mertzioro Murenu. Nàschidu in su 1803 dae Batista Ledda Murenu e Ànghela Ledda Pala, aiat retzidu su sambenadu de sa giaja, forsis ca su babbu fiat istadu arrestadu e de a issu non si nd’aiat inschidu prus nudda. Pòberu e sena ischire lèghere nen iscrìere, diventadu tzegu in pitzinnia pro curpa de sa pigota (vaiolo), in su 1854 l’aiat mortu una manu vile e assassina, e galu oe non ischimus nen chie e nen proite.

Autore de maigantas rimas famadas, est connòtu mescamente pro sa batorina numenada “tancas serradas a muru”, chi in sos sèculos est diventada unu manifestu, una de sas espressadas prus nòdidas de s’anneu populare e de sa poesia sarda a tema sotziale: “Tancas serradas a muru, fatas a s’aferra aferra, si su chelu fit in terra, lu dizis serrare puru”. Paràulas agutzas chi in carchi manera leant a bufonadura sos printzipales, sos serradores de tancas, espressende una cundenna firma subra a sos resurtos de s’editu “delle chiudende”, su disponimentu bogadu in su milli e otighentos vinti pro more de su guvernu Sabàudu.

Pecadu chi custas rimas non siant de Murenu, mancari gasi narant, sena resone, paritzas publicatziones de gabbale. S’autore est un’àteru. E si non fiat istadu pro su canònigu Giuanne Spanu (chi at agatadu su testu), non nde fiat restada memòria peruna. In “Canzoni popolari inedite storiche e profane in dialetto sardo centrale, ossia logudorese” (Tipografia del commercio, Cagliari 1870, pp 283-285), Spanu iscriet chi sa batorina est istada posta in paràulas dae su padre Baìngiu Achena de Otieri (missionàriu caputzinu maigantu connotu), mortu in su 1829 a pustis de una vida impignada in sas fainas intelletuales.

Sa cosa no est fuida a una conca fine che a cussa de Mialinu Pira (bitzichesu de nàschida), siat in “La rivolta dell’oggetto” chi in “Il meglio della poesia in lingua sarda”, editadu dae “La biblioteca della Nuova Sardegna”. No est fuida nen mancu a s’istudiosu Franco Cocco (otieresu acudidu) in “Dove l’ombra d’alloro” (Editore Dessì 1987), chi daiat a ischire chi s’autore de “Tancas serradas…” fiat su bonòmine Baìngiu Achena, chi “preigaiat sa comunione de sos santos gasi comente cheriat sa comunione de sa terra…”.

Spanu iscriiat chi sa batorina in printzìpiu fiat meda prus longa: “Sighiant àteras pesadas de rimas chi non so renèssidu a acabulare . Sos otieresos però (a Achena, ndr) lu lassaiant cantare, pensende a sa vida de oe e a cudda de cras – naraiat s’istudiosu piaghesu, chi de ideas fiat prus acurtzu a s’autoridade règia –. Si totu sos àteros comunes de s’ìsula, finas dae tando, aiant fatu che a cuddos industriosos tzitadinos otieresos, oe no si fiant agatados cun totu custas cuntierras cun su Demàniu, cumpagnias e comunidades, chi nd’essint a foras dae sos tribunales, cun dannu manu pro s’agricoltura, su pastoriu e s’indùstria”.

Nde benit a pìgiu unu cunsideru pagu romàntigu, chi pagu at a cumpartzire cun s’incantu de sa poesia mancada de Murenu. Est un’iscòntriu de bisiones intre a duos òmines de fide, duos padres chi aiant iscostiadu sos interessos e sas prèigas dae sa manera de pigare a chelu a cudda de si pigare sa terra.

Bobore Taras

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025/2026. LR 22/2018, art. 22

Leave a comment

Send a Comment

S'indiritzu email tuo no at a èssere publicadu. Is campos pedidos sunt signados *