S’ecosistema tecnològicu europeu marcat una tapa istòrica inaugurende in su Leibniz supercomputing centre (Lrz) de Mònacu de Baviera su Euro-Q-Exa. No est unu supercomputadore che a àteros, ma diat dèvere èssere (in sa conca de sos promotores) unu primu passu conca a sa sovranidade digitale de su continente betzu. O siat, unu sistema de càrculu cuantìsticu digitale cun 54 qubit fìsicos chi promitet de torrare a definire sas làcanas de sa chirca iscientìfica e industriale.
Finantziadu dae s’impresa comune EuroHPC e dae sas autoridades tedescas chi b’ant postu 25 milliones de èuros de investimentu, Euro-Q-Exa si distinghet pro s’architetura ìbrida sua. Isvilupadu in sa prataforma Radiance de IQM Quantum Computers, su sistema est integradu a fundu cun SuperMUC-NG, unu de sos supercomputadore clàssicos prus potentes de su mundu. Narant chi custa sinergia diat dèvere permìtere de barigare sos lìmites de sas màchinas traditzionales. Comente? Poderende flussos cumplessos de traballu in ue sas unidades de elabortazione cuantìstica (Qpu) gestint càrculos esponentziales, cando chi imbetzes sa cumponente clàssica coordinat s’anàlisi de sos datos e sa gestione de sos task.
E giai acarende·si sunt sas aplicatziones pràticas: dae sa simulatzione de sa dinàmica moleculare pro sa farmacologia computatzionale a s’istùdiu de sos materiales magnèticos noos, finas a s’otimizatzione de sas retes logìsticas globales. De prus: gràtzias a sos tzircùitos supercondutores a sa base de sos qubit, Euro-Q-Exa permitet de esplorare iscenàrios chi lis diant dèvere netzessitare risorsas de memòria Ram proibitivas pro cale si siat computadore istandard. Su caminu est belle comintzadu e intro de sos concruos de ocannu su sistema at a retzire – narant – un’agiornamentu pro nche barigare sa capatzidade de sos 150 qubit, acurtziende·nche semper de prus s’Europa a su “Quantum Advantage” (su vantàgiu cuantìsticu). Pro su continente betzu, semper in dae in segus cunforma a su nou, custa nova no est tecnològica ebbia.
Gianfranca Orunesu
Leave a comment