S’anàlisi preditiva no est prus una frontera futurìstica, ma unu motore chi ghiat disinnos detzisivos in paritzos setores. Impreende datos istòricos, algoritmos e machine learning, sas impresas podent oe antitzipare sos cumportamentos de sos consumadores e, de custa manera, otimizare sos protzessos. Allega particulare est sa chi pertocat sa sanidade, oe semper prus privatizada. In unu raportu reghente de Anitec-Assinform (sa camba de Confindustria de su setore Ict) leghimus chi «bi cheret una data strategy chi garantat sa valorizatzione prena de su datu, favorende protzessos sanitàrios prus efitzientes e una meighina semper prus personalizada e preditiva».
Ma ite est custa anàlisi, e comente funtzionat? Pro mèdiu de s’elaboratzione de cantidades mannas de datos, oe est possìbile a antitzipare diàgnosis, a personalizare tratamentos e a otimizare s’efitzièntzia operativa. Totu a postu? Nono. S’integratzione de s’IA in sos protzessos clìnicos pesat unos cantos interrogativos èticos. S’arriscu prus mannu? Sos pregiudìtzios chi nche sunt in intro de sos datos (bias). Si a un’algoritmu li dant annestru movende dae datos istòricos chi presentant disparidades in s’atzessu a sas curas, su modellu diat pòdere perpetuare custas disagualidades inditende resursas prus pagu ècuas pro grupos intreos de patzientes.
In su cuntestu sanitàriu custu bias no est petzi un’errore tècnicu, ma una chistione de salude pùblica e de giustìtzia sotziale. Àtera allega pertocat sa trasparèntzia detzisionale, sende chi sos modellos preditivos traballant comente iscàtulas nieddas, dende racumandatziones chi cherent cumpresas. Est de importu, pro custu, chi sa responsabilidade finale nch’istet semper in sas manos de sos professionistas sanitàrios. In fines, tocat de dare atentu mannu a sa protetzione de sa privadesa. De prus, tocat de evitare su model drift (o model decay), est a nàrrere su degradu de sas prestatziones cajonadu dae su cambiamentu de sas relatziones in sos datos de su mundu reale cunforma a sos de annestru. E non faeddemus de sos protocollos de seguresa e de su monitoràgiu fitianu pro garantire su rispetu de sa privadesa. Totu custas crititzidades, si las aplicamus a su cuntestu italianu (cun su sistema sanitàriu oramai ispèrdidu e non prus garante de agualidade), bidimus chi su caminu, in prus de èssere longu, est fintzas percossosu.
Gianfranca Orunesu
(Foto de Brett Sayles)
Leave a comment

